Υπάρχει μια συγκεκριμένη εκδοχή της Δευτέρας που οι περισσότεροι έχουμε ζήσει κάποια στιγμή. Αυτή τη φορά θα το κάνεις σωστά. Έχεις αποφασίσει ποιες ημέρες θα προπονείσαι, έχεις βάλει τις ώρες στο πρόγραμμα, ίσως έχεις αγοράσει καινούργια παπούτσια ή έχεις γραφτεί σε ένα γυμναστήριο και, για τις πρώτες εβδομάδες, όλα λειτουργούν σχεδόν όπως τα σχεδίασες. Δεν χρειάζεται καν να πιέζεις ιδιαίτερα τον εαυτό σου για να πας. Θέλεις να πας. Βλέπεις διαφορά στην ενέργειά σου, αρχίζεις να αισθάνεσαι καλύτερα με το σώμα σου και κάθε προπόνηση που ολοκληρώνεται μοιάζει να επιβεβαιώνει ότι αυτή τη φορά η συνήθεια θα μείνει. Μέχρι που έρχεται μια εβδομάδα που δεν συνεργάζεται. Μια δουλειά τραβάει περισσότερο, κοιμάσαι λιγότερο, χάνεις την προπόνηση της Τρίτης και την Πέμπτη δεν προλαβαίνεις ούτε αυτή. Το Σαββατοκύριακο έχει ήδη γεμίσει και ξαφνικά εκείνο το πρόγραμμα που πριν από λίγες ημέρες έμοιαζε απολύτως φυσιολογικό αρχίζει να φαίνεται πολύ μακριά. Κάπου εκεί εμφανίζεται και η γνωστή σκέψη: «Από Δευτέρα ξανά». Δεν είναι ότι ξαφνικά σταμάτησες να θέλεις να είσαι ενεργός. Απλώς το πρόγραμμα που είχες φτιάξει λειτουργούσε εξαιρετικά όσο η ζωή λειτουργούσε μαζί του. Η πραγματική συνέπεια στην άσκηση όμως αρχίζει ακριβώς όταν αυτό σταματά να συμβαίνει.
Το κίνητρο είναι εξαιρετικό για να ξεκινήσεις. Όχι για να βασιστείς πάνω του.
Το κίνητρο έχει κακή φήμη επειδή συχνά ακούμε ότι «δεν πρέπει να περιμένεις να έχεις motivation». Στην πραγματικότητα, είναι εξαιρετικά χρήσιμο. Είναι αυτό που μπορεί να σε κάνει να δοκιμάσεις κάτι καινούργιο, να γραφτείς σε εκείνο το μάθημα που σκεφτόσουν μήνες, να ξεκινήσεις να τρέχεις ή να επιστρέψεις στην άσκηση έπειτα από μεγάλο διάστημα. Το πρόβλημα αρχίζει όταν σχεδιάζουμε ολόκληρη τη σχέση μας με την κίνηση θεωρώντας ότι θα αισθανόμαστε πάντα όπως αισθανόμασταν την πρώτη εβδομάδα. Δεν θα συμβεί. Θα υπάρξουν πρωινά που θα θέλεις πραγματικά να προπονηθείς και άλλα που θα προτιμούσες να κάνεις σχεδόν οτιδήποτε άλλο. Θα υπάρξουν περίοδοι που η πρόοδος θα σε ενθουσιάζει και άλλες όπου θα αισθάνεσαι ότι κάνεις τα ίδια πράγματα χωρίς να βλέπεις κάτι καινούργιο. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχασες την πειθαρχία σου ούτε ότι «δεν το έχεις». Σημαίνει απλώς ότι ο αρχικός ενθουσιασμός έκανε αυτό που κάνει συνήθως ο ενθουσιασμός: υποχώρησε και άφησε χώρο στην καθημερινότητα. Εκεί είναι που η συνέπεια αρχίζει να εξαρτάται λιγότερο από το πόσο πολύ θέλεις να κάνεις κάτι σήμερα και περισσότερο από το πόσο εύκολο έχεις κάνει για τον εαυτό σου να συνεχίσει να το κάνει και αύριο.
Το πρόβλημα του «όλα ή τίποτα»
Ένας από τους ευκολότερους τρόπους να εγκαταλείψεις μια καλή συνήθεια είναι να αποφασίσεις ότι μετράει μόνο όταν την κάνεις τέλεια. Αν το πρόγραμμα γράφει τέσσερις προπονήσεις την εβδομάδα, οι τέσσερις μοιάζουν με επιτυχία και οι δύο με αποτυχία. Αν είχες προγραμματίσει μία ώρα και έχεις διαθέσιμα μόνο είκοσι λεπτά, μπορεί να σκεφτείς ότι δεν αξίζει καν να ξεκινήσεις. Αν χάσεις μερικές ημέρες, είναι πολύ εύκολο να μεταφέρεις ολόκληρη την προσπάθεια στην επόμενη Δευτέρα, στον επόμενο μήνα ή στην περίφημη στιγμή που «θα ηρεμήσουν λίγο τα πράγματα». Το παράδοξο είναι ότι τα πράγματα σπάνια ηρεμούν ακριβώς όπως τα περιμένουμε. Έρχεται κάτι άλλο. Η συνέπεια στην άσκηση δεν σημαίνει ότι δεν χάνεις ποτέ μια προπόνηση. Σημαίνει περισσότερο ότι μια χαμένη προπόνηση δεν μετατρέπεται αυτόματα σε χαμένη εβδομάδα. Και μια χαμένη εβδομάδα δεν χρειάζεται να γίνει λόγος για να αισθανθείς ότι επιστρέφεις πάλι στο μηδέν. Ένα περπάτημα όταν δεν προλαβαίνεις να πας στο γυμναστήριο δεν αντικαθιστά απαραίτητα την προπόνηση που είχες σχεδιάσει, αλλά διατηρεί κάτι εξίσου σημαντικό: την ιδέα ότι η κίνηση εξακολουθεί να έχει θέση μέσα στην ημέρα σου. Όπως είδαμε και όταν μιλήσαμε για το πώς η κίνηση μπορεί να αλλάξει μια δύσκολη μέρα, δεν χρειάζεται κάθε μορφή κίνησης να είναι ολοκληρωμένη προπόνηση για να έχει αξία.
Ένα καλό πρόγραμμα πρέπει να λειτουργεί και στις κακές εβδομάδες
Είναι σχετικά εύκολο να φτιάξεις ένα πρόγραμμα για την καλύτερη εκδοχή της ζωής σου. Κοιμάσαι καλά, τελειώνεις τη δουλειά στην ώρα σου, έχεις ενέργεια, το Σαββατοκύριακο είναι ελεύθερο και κανείς δεν αλλάζει τα σχέδιά σου τελευταία στιγμή. Εκεί χωράνε τέσσερις προπονήσεις, ένα μεγάλο run την Κυριακή και ίσως ακόμη μία δραστηριότητα επειδή αισθάνεσαι καλά. Το πραγματικό τεστ όμως είναι τι απομένει από αυτό το πρόγραμμα όταν έρθει μια εβδομάδα που δεν μοιάζει καθόλου έτσι. Αν η μόνη αποδεκτή εκδοχή της άσκησης απαιτεί μία ελεύθερη ώρα, συγκεκριμένο μέρος και αρκετή ενέργεια, τότε κάθε αλλαγή στην καθημερινότητα μπορεί να την εξαφανίσει. Ένα πιο ρεαλιστικό πρόγραμμα αφήνει χώρο για διαφορετικές εκδοχές της ίδιας εβδομάδας. Μπορεί κάποιες ημέρες να υπάρχει χρόνος για μια κανονική προπόνηση και άλλες μόνο για λίγη κίνηση. Μπορεί μετά από μια απαιτητική περίοδο να χρειάζεται να μειώσεις την ένταση αντί να προσπαθήσεις να αναπληρώσεις ό,τι έχασες μέσα σε τρεις ημέρες. Η αποκατάσταση είναι εξίσου σημαντική με την προπόνηση ακριβώς επειδή ένας ενεργός τρόπος ζωής δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην ικανότητά μας να πιέζουμε περισσότερο. Χρειάζεται και την ικανότητα να προσαρμοζόμαστε. Το πρόγραμμα δεν είναι συμβόλαιο που υπέγραψες με τον εαυτό σου. Είναι εργαλείο. Αν δεν μπορεί να προσαρμοστεί στην πραγματική ζωή, τότε ίσως χρειάζεται να αλλάξει το πρόγραμμα και όχι να κατηγορήσεις τον εαυτό σου επειδή δεν κατάφερες να το ακολουθήσεις.
Η προπόνηση που πραγματικά σου αρέσει έχει ένα πλεονέκτημα που δεν φαίνεται στα δεδομένα
Υπάρχει τεράστια ποσότητα πληροφορίας γύρω από το ποια προπόνηση είναι καλύτερη, ποιο πρόγραμμα είναι πιο αποτελεσματικό και ποια δραστηριότητα θα σου δώσει το μεγαλύτερο αποτέλεσμα. Αυτές οι πληροφορίες μπορεί να είναι χρήσιμες, αλλά υπάρχει ένας παράγοντας που δύσκολα χωράει σε έναν πίνακα: αν σου αρέσει αρκετά αυτό που κάνεις ώστε να θέλεις να επιστρέψεις. Μπορεί ένα πρόγραμμα να είναι εξαιρετικό θεωρητικά, αλλά αν κάθε φορά που έρχεται η ώρα να το κάνεις ψάχνεις έναν λόγο να το αποφύγεις, η θεωρητική του αποτελεσματικότητα έχει περιορισμένη αξία στη δική σου καθημερινότητα. Κάποιος μπορεί να αισθάνεται υπέροχα σηκώνοντας βάρη και κάποιος άλλος να βαριέται από το πρώτο δεκάλεπτο. Άλλος μπορεί να αγαπά το running, άλλος το boxing, τον χορό, το swimming ή τη yoga. Για κάποιον η καλύτερη στιγμή της εβδομάδας μπορεί να είναι μια μεγάλη πεζοπορία το Σαββατοκύριακο και για κάποιον άλλο ένα ομαδικό μάθημα μετά τη δουλειά. Η φυσική κατάσταση μπορεί να χτίσει περισσότερη αυτοπεποίθηση και να μας κάνει πιο πρόθυμους να δοκιμάσουμε νέες εμπειρίες, αλλά αυτό γίνεται πολύ πιο εύκολο όταν η άσκηση δεν αντιμετωπίζεται σαν μια υποχρέωση που πρέπει απλώς να αντέξουμε. Η δραστηριότητα που απολαμβάνεις έχει ένα πολύ πρακτικό πλεονέκτημα: αυξάνει τις πιθανότητες να επιστρέψεις σε αυτή χωρίς κάθε φορά να χρειάζεται να διαπραγματευτείς με τον εαυτό σου.
Η συνέπεια δεν σημαίνει να κάνεις πάντα το ίδιο
Ίσως ένα από τα μεγαλύτερα λάθη γύρω από τη δημιουργία μιας συνήθειας είναι η ιδέα ότι για να είσαι συνεπής πρέπει να επαναλαμβάνεις συνεχώς την ίδια δραστηριότητα. Για κάποιους ανθρώπους αυτό λειτουργεί εξαιρετικά. Αγαπούν το γυμναστήριο, το τρέξιμο ή ένα συγκεκριμένο άθλημα και δεν αισθάνονται ιδιαίτερη ανάγκη να αλλάξουν. Για πολλούς άλλους όμως η ποικιλία είναι ακριβώς αυτό που κρατά την κίνηση ενδιαφέρουσα. Μια εβδομάδα μπορεί να περιλαμβάνει weights και περπάτημα, η επόμενη ένα μάθημα boxing, cycling ή yoga και ένα Σαββατοκύριακο μπορεί να καταλήξει σε hiking, climbing ή κάποια outdoor εμπειρία που δεν είχες ξαναδοκιμάσει. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε δραστηριότητα έχει τον ίδιο προπονητικό στόχο ούτε ότι χρειάζεται να αλλάζουμε πρόγραμμα κάθε τρεις ημέρες. Σημαίνει ότι η έννοια του να παραμένεις ενεργός μπορεί να είναι μεγαλύτερη από την έννοια του να ακολουθείς μία συγκεκριμένη προπόνηση. Και αυτό είναι σημαντικό, γιατί όταν έχεις περισσότερους τρόπους να κινηθείς, μια μέρα που δεν θέλεις να κάνεις το ένα δεν χρειάζεται να γίνει ημέρα όπου δεν κάνεις τίποτα. Αυτή είναι και η λογική πίσω από το InAction: να μπορείς να ανακαλύψεις διαφορετικούς τρόπους να κινηθείς, από fitness και wellness μέχρι outdoor δραστηριότητες και νέες εμπειρίες, ανάλογα με το τι θέλεις να κάνεις και όχι με το τι υποτίθεται ότι πρέπει να κάνεις.
Συνέπεια στην άσκηση: γιατί είναι τόσο δύσκολη | InAction
Ο στόχος δεν είναι μια τέλεια εβδομάδα
Αν κοιτάξεις μια ενεργή ζωή σε βάθος χρόνου, οι τέλειες εβδομάδες έχουν τελικά πολύ μικρότερη σημασία από όσο νομίζουμε. Θα υπάρξουν εβδομάδες με τέσσερις εξαιρετικές προπονήσεις και άλλες με μία. Θα υπάρξουν περίοδοι που θα αισθάνεσαι πιο δυνατός, θα δοκιμάζεις καινούργια πράγματα και θα έχεις περισσότερο χρόνο, και περίοδοι όπου το να παραμείνεις έστω λίγο ενεργός θα είναι αρκετό. Θα υπάρξουν διακοπές, δουλειά, ταξίδια, οικογένεια, αλλαγές προγράμματος και ημέρες όπου απλώς δεν θα θέλεις να κάνεις τίποτα. Αν κάθε μία από αυτές τις διακοπές αντιμετωπίζεται σαν αποτυχία, τότε η άσκηση γίνεται μια σειρά από συνεχείς επανεκκινήσεις. Αν όμως αρχίσεις να τη βλέπεις σαν κάτι που μπορεί να αυξάνεται, να μειώνεται και να αλλάζει μορφή ανάλογα με την περίοδο της ζωής σου, τότε δεν χρειάζεται να ξεκινάς συνεχώς από την αρχή. Απλώς συνεχίζεις από εκεί που βρίσκεσαι.
Αυτό είναι ίσως το πιο απλό νόημα της συνέπειας στην άσκηση. Δεν είναι να έχεις πάντα κίνητρο, να μην χάνεις ποτέ προπόνηση ή να ακολουθείς το ίδιο πρόγραμμα ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει γύρω σου. Είναι να έχεις δημιουργήσει αρκετό χώρο για την κίνηση στη ζωή σου ώστε μια δύσκολη εβδομάδα να μην μπορεί να την εξαφανίσει εντελώς. Δεν χρειάζεται να κερδίζεις κάθε εβδομάδα. Χρειάζεται απλώς να μην αντιμετωπίζεις κάθε εβδομάδα που δεν πήγε σύμφωνα με το σχέδιο σαν λόγο για να ξεκινήσεις ξανά από την αρχή.
Less Scroll. More Life.